Budki lęgowe dla ptaków - Rodzaje

Ogólne informacje o budkach lęgowych:

Budki lęgowe po raz pierwszy zostały zastosowane przez Hans Freiherr von Berlepsch na początku XIX wieku. Na początku XX wieku prof. Jan Sokołowski rozpropagował i zaprojektował wiele modeli skrzynek lęgowych dla ptaków. Należy jednak pamiętać, że budki lęgowe nie zastąpią naturalnych dziupli lęgowych. Są one jednak koniecznością w miejscach, gdzie nie ma naturalnych dziupli lub ich ilość jest niewystarczająca.

Prof. Jan Sokołowski opracował kilka podstawowych typów budek lęgowych zaprojektowanych dla poszczególnych gatunków ptaków. Modele te ogólnie się przyjęły i stały się bardzo powszechne ze względu na ich prostotę i uniwersalność.

Tabela "Typy budek lęgowych dla ptaków"

Ptak Rodzaj budki Wysokość wieszania Okres lęgowy:
Czyżyk specjalna 0,5-2 metrykwiecień; lipiec
Dudek specjalna 1,5 - 5 metrówpołowa maja
Dzięcioł czarny typ D min. 8 metrówkwiecień/maj
Dzięcioł duży typ B 0,5-20 metrówpoczątek maja
Dzięcioł średni typ B 3-5 metrów maj
Dzięcioł zielony typ D 3-4 metrykwiecień/maj
Dzięciołek typ A   maj/czerwiec
Gągoł typ D lub typ E 3-15 metrówkoniec kwietnia
Gołąb miejskipółki lęgowe3-7 metrówkwiecień-sierpień
Gołąb siniak typ D 7-10 metrów marzec-sierpień
Jaskółka dymówka półki lęgowe 2-4 metrymaj-lipiec
Jaskółka oknówka półki lęgowe 2-4 metrymaj-lipiec
Jerzyk specjalne pow. 2 piętramaj/czerwiec
Kaczka krzyżówka typ E 0,5-10 metrówmarzec-maj
Kawka typ D lub typ E min. 7 metrówkwiecień i maj
Kopciuszek typ P 2-3 metrykwiecień-czerwiec
Kos typ P 1-2 metrymarzec-lipiec
Kowalik typ A, typ B, typ D 2,4-6 metrówkwiecień
Kraska typ D 5-7 metrówmaj-czerwiec
Krętogłów typ A lub typ B 2-3 metrymaj/czerwiec
Mazurek typ A1, A, typ B 2-3 metrykwiecień-czerwiec
Muchołówka białoszyja typ A lub typ B 2-3 metrymaj
Muchołówka mała typ A lub typ B 4-6 metrówmaj
Muchołówka szara typ P 2-3 metrymaj-czerwiec
Muchołowka żałobna typ A1, typ A lub typ B 2-3 metrymaj-czerwiec
Pełzacz leśny specjalne 0,5-3 metrówkwiecień-maj
Pełzacz ogrodowy specjalne 0,5-3 metrykwiecień-maj
Pleszka typ B lub typ D 2-3 metrymaj-lipiec
Pliszka siwa typ P 1-3 metrykwiecień-lipiec
Płomykówka specjalne 4,5-8 metrówmarzec-kwiecień
Puchacz platforma lęgowa 6-10 metrówluty
Pustułka specjalne 5-15 metrówmaj
Puszczyk mszarny platforma lęgowa 5-10 metrówkwiecień-czerwiec
Puszczyk uralski specjalne 5-10 metrówluty-czerwiec
Puszczyk zwyczajny typ E 7-12 metrówluty-czerwiec
Rudzik, raszka typ P 0,5-4 metrykwiecień-czerwiec
Sierpówkapółki lęgowe3-6 metrówkwiecień-sierpień
Sikora bogatka typ A lub typ B 1,2-4,5 metrówkwiecień i czerwiec
Sikora czarnogłówka typ A 1,2-2 metrówkwiecień-maj
Sikora czubatka typ A1 1-2 metrykwiecień i czerwiec
Sikora modra typ A1 1,2-4 metrówkwiecień i czerwiec
Sikora sosnówka typ A1 lub typ A 0,5-2 metrówkwiecień-maj i czerwiec
Sikora uboga typ A1 lub typ A 0,5-2 metrówkwiecień-maj
Sowa pójdźka specjalne pow. 6 metrówkwiecień-maj
Sowa uszata typ E 4-10 metrówmarzec-kwiecień
Sowa włochata, włochatka typ E 5-7 metrówmarzec
Sóweczka typ D lub specjalne 6-8 metrówkwiecień-lipiec
Szpak typ B lub typ D 3-7,6 metrówkwiecień-czerwiec
Tracz nurogęś typ E 2,4-6 metrówmarzec
Wróbel domowy specjalne 2-4 metrykwiecień-sierpień

Budki lęgowe dla ptaków powinny być wieszane w miejscach nie narażonych na światło słoneczne do godzin popołudniowych. Najlepsze są miejsca ustronne, mało uczęszczane przez ludzi, choć to zależy od gatunku ptaków. Otwór wlotowy powinien być skierowany w kierunku wschodnim, choć nie jest to bezwzględne; kierunki zachodnie i ocienione południowe, czy też północne także są mile przez ptaki widziane.

Budki do drzew powinno się mocować za pomocą gwoździ, najlepiej aluminiowych lub aluminiowego druta. Należy pamiętać, że nie wolno zbyt głęboko wbijać gwoździ (należy zostawić kilka centymetrów na przyrost drzewa); w przypadku drutu także nie należy go zbyt ścisło obwiązywać (co rocznie należy sprawdzać i ewentualnie poszerzać średnicę mocowania, aby drzewo miało miejsce na przyrost). Więcej informacji w dziale Wieszanie budek lęgowych.

Budki lęgowe można wieszać na drzewach, krzakach, ścianach budynków, w tunelach, pod mostami, na słupach, wieżach kościelnych, na strychach, w stodołach, oborach itd.. Zawieszać budki można przez cały rok; w czasie zimy stanowią one schronienie dla ptaków u nas zimujących.

Skrzynki lęgowe można czyścić od 16-go października do końca lutego. Schrony dla nietoperzy nie wymagają czyszczenia. Więcej na ten temat w dziale Czyszczenie budek lęgowych.

Prawidłowo wykonane budki dla ptaków (nie hodowlanych) nie powinny mieć patyczka pod otworem wlotowym, gdyż on umożliwia łatwiejsza penetrację przez drapieżniki takie jak: kuny, koty, wiewiórki, dzięcioły czy kruki.



Autor: Bogna Buć-Pańkowska; data powstania: 23. stycznia 2011, 00:01:06


Bibliografia:

1. Polityka, nr 5 (2690), 31 stycznia 2009
2. R. Graczyk, Ochrona ptaków i nietoperzy w lasach, PWRiL 1992
3. D. Singer, Ptaki w parku i w ogrodze, Multico 1993
4. D. Graszka-Petrykowski, Ptaki, Profesjonalny przewodnik dla początkujących obserwatorów, KDC 2005
5. J. Sokołowski, Ptaki Polski - Atlas, WSiP 1979
6. Wikipedia
7. J. Sokołowki, Tajemnice ptaków, Nasza Księgarnia 1980
8. A. G. Kruszewicz, Ptaki Polski, Multico Oficyna Wydawnicza, 2008
9. http://www.otop.org.pl/


© 2007-2013 by 1408  |   Mapa strony